ไอเอชที 03/04/06 หนังสือพิมพ์อินเตอร์เนชั่นเนล เฮอรัลด์ ทริบูน ฉบับวันนี้(3 เมษายน) ระบุว่า โรงงานหลายร้อยแห่งในเมืองเซินเจิ้นซึ่งเป็นเขตเศรษฐกิจที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็วกำลังประสบปัญหาขาดแคลนคนงาน ซึ่งเป็นความเปลี่ยนแปลงที่อาจจะเขย่ากระบวนการผลิตสินค้าเพื่อป้อนตลาดโลก พร้อมชี้ว่า การขาดแคลนดังกล่าวกำลังดันอัตราค่าจ้างและเพิ่มจำนวนชนชั้นกลาง ขณะเดียวกันยังบั่นทอนอำนาจต่อรองของสินค้าที่ทำในจีนในตลาดโลก
       
       ช่วงไม่กี่ปีมานี้ โรงงานขนาดกลางเวลเบรน ผู้ผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้าขนาดเล็ก อย่างเครื่องม้วนผม เครื่องชงกาแฟ ได้ขึ้นเงินเดือนพนักงาน ยกระดับสวัสดิการ และแม้แต่ส่งทีมงานฝ่ายบุคคลไปเสาะหาคนงานในต่างจังหวัด พฤติกรรมดังกล่าวแตกต่างจากเมื่อ 3 ปีที่แล้วที่คนรุ่นหนุ่มสาวจำนวนนับหมื่นทะลักเข้ามาในเซินเจิ้นเพื่อหางานอะไรก็ได้ทำ
       
       เหลียงเจี้ยน ผู้จัดการฝ่ายทรัพยากรบุคคลของบริษัทเวลเบรน กล่าวว่า “เมื่อ 2-3 ปีก่อน ผู้คนแค่เดินมาที่ประตู แต่เดี๋ยวนี้เราลงโฆษณาหาคนงาน 5 คน แต่อาจจะโผล่มาเพียงคนเดียว”
       
       นักเศรษฐศาสตร์กล่าวว่า การขาดแคลนแรงงานกำลังกระตุ้นให้โรงงานต่างๆปรับปรุงเงื่อนไขการจ้างงานและรับคนงานใหม่ในเชิงรุกมากขึ้น ด้วยการเพิ่มเงินเดือนหรือเสนอผลประโยชน์มากขึ้น การเปลี่ยนแปลงยังชี้ให้เห็นว่า จีนอาจมีการยกระดับด้านปัจจัยทางเศรษฐกิจแล้ว คนงานที่นี่ยังมองเห็นโอกาสที่นอกเหนือไปจากการเป็นแหล่งรวมแรงงานไร้ฝีมือธรรมดาๆ “ประวัติศาสตร์หน้าใหม่ของจีนอยู่ที่จะทำอย่างไรที่พวกเขาจะก้าวพ้นจากการเป็นโรงงานผลิตสินค้าคุณภาพต่ำ เช่น ของเล่น สิ่งทอ และเครื่องกีฬา พวกเขากำลังทำสิ่งที่แตกต่าง” โจนาธาน แอนเดอร์สัน นักเศรษฐศาสตร์แห่งยูบีเอสฮ่องกง กล่าว
       
       การขาดแคลนแรงงานเริ่มตั้งเค้าเมื่อปลายปี 2004 ผู้นำรัฐบาลมองว่า กรณีดังกล่าวเป็นความผิดปรกติในระยะสั้น แต่ตอนนี้ดูเหมือนว่า ปัญหาเริ่มจะฝังรากลึกมากขึ้น ผู้เชี่ยวชาญชี้ว่า เบื้องต้นปัญหานี้เริ่มมาจากความร้อนแรงทางเศรษฐกิจของจีน การทำฟาร์มเริ่มสร้างกำไรงอกงามมากขึ้น และโรงงานก็เริ่มขยายตัวอย่างมาก ขณะที่คนงานจีนจำนวนมากก็เริ่มลดลง เมื่อความมั่งคั่งเริ่มเคลื่อนเข้าสู่แผ่นดินใหญ่ คนงานอพยพก็เริ่มหางานใกล้บ้านมากขึ้น
       
       แม้ว่าตัวเลขสถิติของเจ้าหน้าที่ทางการจะระบุว่า อุตสาหกรรมส่งออกรายใหญ่กำลังมองหาคนงานอย่างน้อยกว่า 1 ล้านอัตรา แต่ตัวเลขที่แท้จริงอาจสูงกว่านี้ “เรากำลังเห็นจุดจบของยุคทองของแรงงานค่าตัวต่ำในจีน มีคนงานจำนวนมาก แต่ซัปพลายคนงานไร้การศึกษากำลังหดตัว” หงเหลียง นักเศรษฐศาสตร์จากโกลด์แมน แซคส์ ผู้เชี่ยวชาญด้านค่าจ้างแรงงานจีน กล่าว
       
       เนื่องจากการขาดแคลนนี่เองส่งผลต่อเนื่องให้ระดับค่าแรงในกระบวนการผลิตถีบตัวสูงขึ้น ขณะเดียวกันก็กำลังคุกคามแรงแข่งขันของจีนในตลาดโลก และปลุกเร้าให้โรงงานหลายแห่งย้ายฐานการผลิตไปตั้งในส่วนต่างๆของเอเชีย
       
       ลี่เฟิงลิมิเตด(Li&Fung Limited)บริษัทเทรดดิ้งรายใหญ่สุดของโลก เคยกล่าวไว้ว่า การขาดแคลนแรงงานและค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้นในอุตสาหกรรมการผลิตในจีนบีบให้จีนเพิ่มความหลากหลายด้วยการจัดหาซัปพลายจากโรงงานในที่อื่นๆของเอเชีย “ผมเห็นจีนแตกต่างจากเมื่อ 3 ปีก่อนอย่างมาก จีนไม่ได้เป็นผู้ผลิตสินค้าราคาต่ำอีกต่อไป ตอนนี้ผู้คนกำลังไปที่เวียดนาม อินเดียและบังกลาเทศ” ประธานบริษัทลี่เฟิงในฮ่องกง บรูซ รอคโควิทซ์ กล่าว
       
       แอนดี้ รอทแมน นักวิเคราะห์จากซีแอลเอสเอ ยังเชื่อว่าจีนจะไม่สูญเสียตำแหน่งโรงงานของโลก โดยโต้ว่า “รายงานเกี่ยวกับความไม่เพียงพอของคนงานไร้ฝีมือและกึ่งมีฝีมือในโรงงานของจีนมีมากเกินไป อย่างไรก็ตาม บริษัทหลายแห่งกำลังประสบปัญหาขาดบุคลากรที่มีประสบการณ์ในตำแหน่งระดับกลางและผู้จัดการระดับสูง”
       
       เมื่อรัฐบาลได้รับรายงานการขาดแคลนแรงงานในมณฑลสำคัญกว่างตง (กวางตุ้ง) และฝูเจี้ยน (ฮกเกี้ยน) เมื่อปลายปี 2004 นักเศรษฐศาสตร์ไม่สนใจรายงานดังกล่าวโดยเชื่อว่าเป็นเพียงปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นชั่วคราว และเข้าใจว่าเกิดขึ้นเนื่องมาจากตลาดงานที่ไม่ได้ประสิทธิภาพและตลาดที่ยังเติบโตไม่เต็มที่ แต่เมื่อปีที่แล้วและอีกครั้งในปีนี้ ที่บริษัทที่ประสบปัญหาในการหาคนงานค่าจ้างต่ำทวีจำนวนมากขึ้น โดยเฉพาะในบริเวณสามเหลี่ยมเศรษฐกิจลุ่มแม่น้ำจูเจียง ปากทางกระจายสินค้าสู่ฮ่องกง และสามเหลี่ยมเศรษฐกิจแยงซีเกียงที่มีศูนย์กลางที่เซี่ยงไฮ้
       
       ทั้งนี้ ค่าแรงที่เพิ่มสูงขึ้นทั้งในสองเขต ตามกำหนดค่าจ้างต่ำสุดของรัฐบาลจากราว 464 หยวนขึ้นเป็น 592 หยวนต่อเดือน รวมถึงสวัสดิการก็ถีบตัวสูงขึ้น 25 เปอร์เซ็นต์จากปี 2004 ในเมืองใหญ่ทั้งเซินเจิ้น เซี่ยงไฮ้ ปักกิ่ง นอกจากนี้ เงินเดือนคนงานในโรงงานของบริษัทหุ้นส่วนจีนและต่างชาติก็ยังสูงขึ้นจาก 800 หยวนเป็น 1,600 หยวน
       
       ผู้คุมโรงงานแห่งหนึ่งในเซินเจิ้นชี้ว่า คนงานเริ่มหายากว่าแต่ก่อน ตลาดแรงงานหนันโถวซึ่งเคยคราคร่ำไปด้วยแรงงานที่เข้ามาหางานในเมือง บัดนี้มีแต่บริษัทเอเย่นต์หางานที่ว่างเปล่า
       
       เมื่อปีที่แล้วเจ้าหน้าที่ของรัฐกล่าวว่า มณฑลกว่างตงขาดแคลนคนงานถึง 500,000 คน ในฝูเจี้ยนขาดแคลนคนงาน 300,000 คน แม้แต่ในเมืองเซินเจิ้นของมณฑลเจ้อเจียง ซึ่งได้ชื่อว่าเป็นแหล่งของนักลงทุน ยังขาดแคลนคนงาน 200,000 คน และในปีนี้ตัวเลขสูงขึ้นเป็น 300,000 คน
       
       กลุ่มบริษัทหวาฮาฮา ผู้ผลิตเครื่องดื่มยักษ์ใหญ่ของจีนที่มีฐานการผลิตในหังโจว ที่หนึ่งในโรงงานกว่า 500 แห่งของบริษัทก็ยังต้องการแรงงาน 50 อัตรา ซุนโหย่วกั๋ว ผู้จัดการฝ่ายทรัพยากรบุคคลของบริษัทกล่าวว่า ปัญหาเริ่มหนักขึ้นทุกๆปี เนื่องจากปัญหาดังกล่าวเราจึงต้องสร้างหอพักเพิ่มขึ้นเพื่อรองรับคนงานอพยพที่มีสามีหรือภรรยา
       
       อินเตอร์เนชั่นเนล เฮอรัลด์ ทริบูนยังชี้ว่า นโยบายของรัฐบาลที่พยายามลดช่องว่างรายได้ของคนชนบทและคนในเมืองก็มีส่วนก่อให้เกิดการขาดแคลนแรงงานในพื้นที่ริมชายฝั่งทะเล เมื่อปีที่แล้วรัฐบาลกลางได้ตัดภาษีด้านการเกษตร รวมถึงเพิ่มความพยายามในการพัฒนาเศรษฐกิจในเขตยากจนของมณฑลทางฝั่งตะวันตก
       
       ซึ่งขณะนี้ แม้แต่ในพื้นที่ห่างไกลซึ่งกำลังขยับขยายโครงการก่อสร้างสาธารณูปโภค มีการสร้างห้างสรรพสินค้า โครงการอสังหาริมทรัพย์ ภัตตาคาร ฯลฯ ได้สร้างงานจำนวนมหาศาลในเมืองระดับกลางและทางเลือกใหม่ๆแก่คนงานหนุ่มสาว ซึ่งครั้งหนึ่งเคยถูกบังคับให้อพยพจากบ้านอันห่างไกลไปหางานในแถบมณฑลชายฝั่งทะเลด้านตะวันออก
       
       “บริษัทหลายแห่งได้ย้ายฐานไปยังเมืองอู่ฮั่น ฉงชิ่ง และหูหนัน แต่เวียดนามและบังกลาเทศก็ยังเป็นแหล่งที่จะได้รับผลประโยชน์เช่นกัน” หงเหลียง จากโกลด์แมน แซคส์ กล่าว

แหล่งข่าว : หนังสือพิมพ์ผู้จัดการ