การเลือกและการพัฒนาวิธีจ่ายโบนัส
กระบวนการในการเลือกวิธีการจ่ายโบนัสที่เหมาะสม
ระยะที่ 1 : การสำรวจ
- ตัดสินใจว่า บริษัทต้องการนำวิธีการจ่ายโบนัสมาใช้อย่างแน่นอน
- กำหนดวัตถุประสงค์ของการจ่ายโบนัส เพื่อการนี้บริษัทควรรวบรวมข้อคิดเห็นจากพนักงานหลายระดับชั้นเรื่องสิ่งที่
ต้องการปรับปรุง ควรจะระลึกไว้ด้วยว่าการจ่ายโบนัสไม่ใช่ส่วนหนึ่งของระบบค่าจ้างยืดหยุ่นแต่เพียงอย่างเดียวเท่านั้น
หากแต่เป็นวิธีเพิ่มผลิตด้วยเช่นกัน
- กำหนดสิ่งที่ต้องการปรับปรุง
- ตัดสินใจว่าการปรับปรุงสามารถส่งเสริมได้ โดยการนำวิธีการจ่ายโบนัสมาใช้หรือไม่
- สรุปวัตถุประสงค์การจ่ายโบนัส
ถึงตอนนี้ควรตรวจสอบความต้องการของทั้งบริษัทอย่างทั่วถึง ตัวอย่างเช่นบริษัทที่ทำการผลิตสินค้า อาจมีความต้องการอย่างเร่งด่วนที่จะลดความสูญเสียของวัตถุดิบในแผนกหนึ่ง ในขณะที่อีกแผนกหนึ่ง ผลผลิตต่ำอาจจะเป็นผลมาจากการขาดทักษะของลูกจ้าง ในกรณีนี้ระบบอัตราต่อชิ้นงาน หรือระบบอัตราต่อปริมาณงานจะเพียงพอที่จะแก้ไขปัญหาเฉพาะเรื่องทีกำลังเผชิญหน้าบางแผนกอยู่
นอกจากนี้ยังอาจมีการจ่ายโบนัสทั่วทั้งบริษัทเพิ่มขึ้นอีกจากระบบต่อชิ้นงานและ/หรือระบบต่อปริมาณงาน เพื่อให้ค่าใช้จ่ายด้านค่าจ้างทั้งหมดของบริษัทมีความยืดหยุ่น
ขั้นตอนการสำรวจนี้เป็นส่วนสำคัญที่สุดในการเลือกวิธีการจ่ายโบนัส เพราะจะเป็นตัวกำหนดความสำเร็จหรือความล้มเหลวของรูปแบบที่ใช้ นอกจากนี้ยังช่วยกำหนดโครงสร้างของรูปแบบด้วย ระบบการจ่ายโบนัสอาจจะประกอบด้วย วิธีการจ่ายโบนัสในระดับฝ่ายจำนวนหนึ่ง ซึ่งขึ้นอยู่กับสถานการณ์ในบริษัทโดนมีหลักใช้กับลูกจ้างทุกคนในบริษัท และว่าอันที่จริงแล้ว บางบริษัทในสิงคโปร์ที่ใช้ระบบค่าจ้างยืดหยุ่นก็กำลังทำเช่นนี้อยู่แล้ว ในบริษัทผลิตสินค้าแห่งหนึ่งได้นำระบบอัตราต่อชิ้นงานมาใช้ในแผนกผลิต ลูกจ้างทุกคนในบริษัทรวมทั้งผู้ที่อยู่ในแผนกผลิตมีสิทธิได้รับโบนัสจากการเพิ่มผลผลิตในตอนสิ้นปี
ระยะที่ 2 : การผนวกวิธีการจ่ายโบนัสไว้ในปรัชญาของบริษัท
- ทำให้วัตถุประสงค์ของการจ่ายโบนัสเข้ามาประสานกับวัตถุประสงค์และหลักการของบริษัท
- ศึกษาว่าการจ่ายโบนัสจะมีผลกระทบต่อระบบค่าจ้างที่ใช้อยู่ของบริษัทอย่างไร
ถ้าบริษัทต้องการนำวิธีการจ่ายโบนัสเข้ามาใช้อย่างแน่นอน จะต้องแน่ใจว่าวิธีการจะเป็นไปตามลักษณะเฉพาะตัวของบริษัท สิ่งแรกและสำคัญที่สุดคือวัตถุประสงค์ของการจ่ายโบนัสจะต้องเข้ากันได้กับแผนธุรกิจระยะยาวและหลักการของบริษัท สิ่งนี้จะต้องทำเพื่อให้การจ่ายโบนัสช่วยให้บริษัทบรรลุเป้าหมายระยะยาว
ระยะที่ 3 : การพัฒนาและการตรวจสอบวิธีการจ่ายโบนัส
- ตัดสินใจว่าการจ่ายโบนัสควรจะให้การตอบแทนในรูปแบบไหน นั่นคือในรูปตัวเงิน หรือไม่ใช่ตัวเงิน
- สำหรับวิธีการจ่ายเป็นเงินให้ทำการปรึกษาหารือว่าจะนำวิธีการไหนมาใช้ในบริษัท
- จัดตั้งคณะกรรมการขั้นมาส่งเสริมแนวคิดเรื่องการจ่ายโบนัสหรือระบบค่าจ้างยืดหยุ่นในหมู่พนักงานทั้งหมด แสดง
ตัวอย่างและปรึกษาหารือกับเรื่องจุดแข็งและจุดอ่อนของการจ่ายโบนัสแบบต่างๆ นอกจากนี้ให้หารือลูกจ้างด้วยว่า รายได้
ทั้งหมดจะได้รับผลกระทบอย่างไรบ้าง เมื่อนำระบบการจ่ายโบนัสในบริษัทเข้ามาใช้
- ตัดสินใจเลือกฐานของวิธีการจ่ายโบนัสนั่นคือ ในฐานกำไรจากการขายจากมูลค่าเพิ่ม หรือส่วนผสมของปัจจัยเหล่านี้ ฯลฯ
- พัฒนาวิธีการจ่ายโบนัส
รายละเอียดของการพัฒนาระบบการจ่ายโบนัสเฉพาะแบบ จะได้กล่าวถึงต่อไป
ระยะที่ 4 : การนำวิธีการจ่ายโบนัสมาใช้
- อธิบายรายะละเอียดของวิธีการจ่ายโบนัสที่เลือกไว้ให้ลูกจ้างทั้งหมด
- เสริมสร้างความเข้าใจและสนับสนุนในวิธีการจ่ายโบนัส
- ลบล้างความกลัวที่ว่า การจ่ายโบนัสจะมีผลกระทบอย่างมากต่อรายได้ทั้งหมดของลูกจ้าง โดยแสดงตัวอย่างวิธีการ
คำนวณโบนัส และโบนัสจะเป็นอย่างไรในสถานการณ์ต่างๆ
- นำวิธีการนำมาใช้
เมื่อบริษัทกำลังเจริญก้าวหน้า และลูกจ้างอายุน้อย การจ่ายโบนัสจะมีแนวโน้มประสบความสำเร็จในการนำมาใช้ อย่างไรก็ตาม ต้องระวังในการอธิบายการเน้นการแบ่งตามผลผลิตของระบบโบนัส โดยเฉพาะอย่างยิ่งบริษัทควรจะช่วยให้ลูกจ้างมุ่งความสนใจไปที่เรื่องการร่วมโชคชะตาเดียวกันกับบริษัท กล่าวคือ ถ้าบริษัทมีผลผลิตและกำไรสูง ลูกจ้างก็จะได้โบนัสสูงขึ้นและถ้ากลับกันก็จะเป็นไปในทางตรงกันข้าม
ถ้าบริษัทมีสหภาพแรงงาน ก็เป็นยุทธวิธีที่ดีที่จะให้สหภาพแรงงานเข้ามามีส่วนร่วมในการอธิบายรายละเอียดของระบบให้ลูกจ้าง ทางเลือกอีกทางหนึ่งคือ บริษัทสามารถปล่อยให้สหภาพแรงงานเป็นผู้อธิบายอย่างเป็นทางการแต่ช่วยเหลือสหภาพในการจัดเตรียมการนำเสนอให้ลูกจ้าง บางครั้งบริษัทอาจต้องการนำวิธีการจ่ายโบนัสมาทดสอบใช้ชั่วระยะเวลาหนึ่ง เช่น หนึ่งปี ในกรณีนี้บริษัทควรจะแจ้งให้ลูกจ้างทราบตามนั้น
ระยะที่ 5 : การประเมินผลและการดูแลต่อเนื่อง
- ประเมินผลกระทบของวิธีการจ่ายโบนัส
- ตรวจสอบและปรับระบบตามระยะเวลา เพื่อให้สามารถเผชิญปัญหาใหม่ๆ ของบริษัทได้
เรื่องระบบตรวจสอบวิธีการจะต้องนำมาใช้พร้อมกับวิธีการจ่ายโบนัส คณะกรรมการประกอบด้วยผู้แทนลูกจ้างและฝ่ายจัดการควรจะเป็นผู้รับผิดชอบการตรวจสอบนี้
ข้อมูลอ้างอิง : ค่าจ้างและสวัสดิการยืดหยุ่น
โดย : ธัญญา ผลอนันต์
