การกำหนดคุณสมบัติของพนักงานที่ต้องการ
ส่วนประกอบและเนื้อหาของคุณสมบัติของพนักงานที่ต้องการ (Job Specification) นั้นจะเป็นเช่นไรย่อมแตกต่างกันออกไปในแต่ละองค์การ แต่โดยทั่วไปแล้ว หัวข้อสำคัญที่จำเป็นต้องมีอยู่ในข้อความระบุคุณสมบัติของพนักงานที่ต้องการนั้นควรจะต้องประกอบด้วย
1.ความชำนาญ (skill) คือ พื้นฐานการศึกษาและประสบการณ์ที่จำเป็นสำหรับการทำงานดังกล่าว การระบุคุณสมบัติทางด้านการศึกษานี้ มักจะระบุว่าได้รับประกาศนียบัตร ปริญญา หรือใบรับรองอย่างไร หรือสำเร็จการอบรมศึกษาในทางสาขาวิชาใด ด้านใด
สำหรับประสบการณ์ก็เช่นเดียวกัน มักจะมีการกำหนดจำนวนเดือนหรือจำนวนปีขั้นต่ำของงานที่ต้องเคยผ่านมาแล้วก่อนที่จะมาทำงานใหม่นี้
นอกจากนี้ ในส่วนของการระบุความชำนาญ ยังอาจมีการระบุถึงชนิดของความรู้เฉพาะอย่างที่ต้องการ ทำนองเดียวกันการระบุถึงความสามารถในการใช้ความคิด หรือใช้มือหรืออื่นๆ ที่ผู้ทำงานจะต้องมีไว้เพื่อที่จะสามารถทำงานนั้นๆ ได้โดยมีประสิทธิภาพ
2.ความพยายาม (effort) หมายถึง การระบุสิ่งที่จำเป็นที่ต้องมีเกี่ยวกับการใช้ความคิดและการใช้แรงกายของงานนั้นที่ถือได้ว่าเป็นสิ่งสำคัญที่ขาดไม่ได้ สำหรับความต้องการด้านการใช้ความคิดนั้นอาจมีการระบุถึงการใช้ความคิดและสายตา ตลอดจนมีความตึงเครียดหรือความกดดันทางจิตใจ ตัวอย่างเช่น ถ้า เป็นการใช้แรงกายก็ต้องมีการระบุถึงจำนวนน้ำหนักที่ต้องยก การเดินไปเดินมา ก้มๆ เงยๆ และกิจกรรมทางร่างกายอื่นๆ ที่ต้องทำในขณะทำงานนั้น
3 ความรับผิดชอบ (responsibility) งานเกือบทุกงานล้วนแต่ต้องมีลักษณะของความรับผิดชอบที่ผู้ทำงานต้องมีอยู่เสมอ ไม่แบบใดก็แบบหนึ่ง เช่ นรับผิดชอบในการดูแลรักษาเครื่องจักร วัตถุดิบและทรัพย์สินอื่นๆ หรือรับผิดชอบต่อปริมาณและคุณภาพของการผลิตและการควบคุมต้นทุน หรือการออกความคิดริเริ่ม หรือการตัดสินจ่างๆ และสำหรับในกรณีของงานด้านการบังคับบัญชาความรับผิดชอบที่สำคัญก็คือ การรับผิดชอบต่อผลงานและความปลอดภัยของผู้ใต้บังคับบัญชา ซึ่งอาจมีการระบุจำนวนผู้ใต้บังคับบัญชาที่จะต้องปกครอง และระบุความสำคัญของกิจกรรมต่างๆ ที่ผู้ใต้บังคับบัญชาทำอยหู่
4. สภาพของงาน (job conditions) หมายถึงการระบุให้เข้าใจถึงสภาพแวดล้อม ที่เป็นกายภาพรอบๆ งานนั้น อาจมีผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของผู้ทำงานนั้นๆ เช่น การระบุถึงสภาพที่จะต้องเผชิญกับสภาวะที่ไม่สะดวกสบาย ร้อนมาก ฝุ่นละอองมาก มีกลิ่น หรือเสียงดัง เป็นต้น นอกจากนี้ ถ้าหากมีการเสี่ยงอันตรายที่จะมีผลต่อสุขภาพและความปลอดภัยของผู้ทำงานแล้ว ก็ต้องระบุเอาไว้ด้วย
การออกแบบงานและการวิเคราะห์งาน
โดย : รองศาสตราจารย์ ธงชัย สันติวงษ์
