กรุงเทพฯ 25 ส.ค.-ในงานสัมมนาเรื่อง “การจ้างงานระยะสั้น-ความท้าทายของไทยและอาเซียน” ที่จัดโดยมูลนิธิฟรีดริค เอแบร์ท สถาบันปรีดี พนมยงค์ และคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต

 

นายอนุสรณ์ ธรรมใจ คณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต และรองประธานกรรมการมูลนิธิสถาบันปรีดี พนมยงค์ กล่าวว่า แรงงานที่มีสัญญาจ้างงานระยะสั้นยังเป็นปัญหาร้ายแรงอีกด้านหนึ่งของแรงงาน เนื่องจากการจ้างงานระยะสั้นมีแนวโน้มเติบโตอย่างต่อเนื่อง เพราะผู้ประกอบการต้องการต้นทุนต่ำ ทำให้สถานประกอบการบางแห่งมีสัดส่วนลูกจ้างระยะสั้นสูงถึงครึ่งหนึ่งของแรงงานทั้งหมด ส่งผลให้เเรงงานระยะสั้นถูกเอาเปรียบไม่มีสวัสดิการเท่าที่ควร ดังนั้น จึงต้องเร่งดำเนินการแก้ไขเพื่อหาทางออกร่วมกัน เพราะมองว่าการเข้าสู่ประชาคมอาเซียนในปี 2558 ที่จะมีการเคลื่อนย้ายแรงงานฝีมือ สินค้า บริการ และการลงทุนได้อย่างเสรีนั้น แสดงให้เห็นว่าแรงงานราคาถูกไม่มีความจำเป็นอีกต่อไปสำหรับการแข่งขันกับประเทศเพื่อนบ้านที่มีต้นทุนแรงงานที่ถูกกว่าไทย ขณะเดียวกันประเทศไทยต้องเพิ่มผลิตภาพและนวัตกรรมเพื่อยกระดับการผลิตและคุณภาพสินค้าในการแข่งขันกับประเทศคู่แข่งมากกกว่าการใช้ค่าแรงงานถูก

 

ขณะที่นางมาลิสา เซอร์ราโน (Melisa Serrano) มหาวิทยาลัยแห่งฟิลิปปินส์ ได้นำเสนอรายงานการศึกษา เรื่องการจ้างงานระยะสั้นในอาเซียนบางประเทศ ว่าจากการศึกษาการจ้างงานนอกมาตรฐานใน 6 ประเทศอาเซียน คือ อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ ไทย และเวียดนาม มีการจ้างงานระยะสั้น และการจ้างงานเหมาช่วงเพิ่มขึ้น แต่ไม่ได้ช่วยลดต้นทุนการผลิต ซึ่งสอดคล้องกับการสำรวจความเห็นของบริษัท 99 แห่งในอาเซียน พบว่าร้อยละ 40 ตอบว่าต้นทุนในการจ้างเหมาช่วงของฝ่ายทรัพยากรบุลลคลเพิ่มขึ้น ร้อยละ 24 ตอบต้นทุนเท่าเดิม และร้อยละ 36 ตอบว่าช่วงก่อนการจ้างเหมาช่วงมีต้นทุนที่ต่ำกว่า

 

โดยลักษณะของการจ้างงานนอกมาตรฐานที่พบทั่วไปใน 6 ประเทศคือ สัญญาจ้างมีกำหนดเวลาสั้น รายได้ต่ำและไม่แน่นอน มีสิทธิประโยชน์ประกันสังคมจำกัด หรือไม่มีเลย ทำงานในสถานประกอบกิจการหลายๆ ที่ เป็นงานทักษะต่ำ ไม่มีโอกาสก้าวหน้า มีผู้หญิงและแรงงานผู้เยาว์เป็นจำนวนมาก และส่วนมากไม่มีการจัดตั้งสหภาพแรงงาน

 

นอกจากนี้ยังพบว่าการจ้างงานนอกมาตรฐานสัมพันธ์กับการเติบโตของเศรษฐกิจ โดยในปีที่เศรษฐกิจมีการเติบโต จะมีความต้องการใช้แรงงานเพิ่มขึ้น แต่ในปีที่เศรษฐกิจชะลอลงความต้องการใช้แรงงานก็จะลดลงตาม และจากการจัดกลุ่มประเทศในอาเซียน ตามกรอบการควบคุมแรงงาน พบว่าประเทศมาเลเซียและสิงคโปร์อยู่ในกลุ่มประเทศที่ผ่อนปรน ส่วนอินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ เวียดนาม เป็นประเทศที่ควบคุมแรงงานอย่างเข้มงวด ส่วนไทยอยู่ในกรณีพิเศษ อยู่กึ่งกลางระหว่างสองแบบ เพราะกฎหมายแรงงานไทยไม่ได้มีการกำหนดเรื่องแรงงานนอกมาตรฐาน แม้ว่าในปี 2555 ไทยจะมีการจ้างงานอยู่นอกระบบถึงร้อยละ 63 ของการจ้างงานทั้งหมด

 

ส่วนแนวทางการดูแลแรงงานนอกมาตรฐาน ต้องมีการใช้โครงสร้างไตรภาคี ทั้งลูกจ้าง นายจ้าง และภาครัฐ ในการกำหนดค่าจ้างมาตรฐาน บังคับใช้นโยบายค้าจ้างขั้นต่ำ เพิ่มสิทธิประโยชน์ทางประกันสังคม คุ้มครองสุขภาพ และมีความเท่าเทียมกันในการปฏิบัติกับลูกจ้าง

 

(สำนักข่าวไทย, 25-8-2557)