ผบ.สส.ตรวจ"ระนองโมเดล" นำร่องแก้ปัญหาแรงงานต่างด้าวผิดกฎหมาย ชี้แม้แก้ปัญหายากแต่ท้าทาย ผู้ว่าฯ ระนองแฉแรงงานเถื่อนก่ออาชญากรรมจนชาวบ้านผวา แถมมีโรคติดต่อเพียบ ด้านเอ็นจีโอเสนอตั้งสหภาพแรงงานต่างด้าว กันนายจ้างละเมิดสิทธิ

หลังจาก"คม ชัด ลึก" เสนอข่าวแรงงานพม่าในพื้นที่ จ.สมุทรสาคร ในแง่มุมของความมั่นคงของชาติ การศึกษา และสาธารณสุข จนนำไปสู่การกวาดล้างแรงงานต่างด้าวผิดกฎหมายในหลายพื้นที่อย่างหนัก ล่าสุดมีโครงการ "ระนองโมเดล" เป็นจังหวัดนำร่องแก้ไขปัญหาแรงงานต่างด้าวผิดกฎหมาย

พล.อ.บุญสร้างเนียมประดิษฐ์ ผู้บัญชาการทหารสูงสุด (ผบ.สส.) ในฐานะประธานอนุกรรมการประสานการจัดระบบป้องกันเพื่อจัดระเบียบพื้นที่ชายแดน เปิดเผยระหว่างการเดินทางลงพื้นที่ จ.ระนอง เพื่อติดตามและรับทราบแนวทางการดำเนินงานโครงการนำร่องในการจัดระบบป้องกันพื้นที่ชายฝั่งทะเลและเกาะแก่งของ จ.ระนอง หรือที่เรียก ระนองโมเดล ว่า สืบเนื่องจาก พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ นายกรัฐมนตรี ให้ บก.สส.จัดทำโครงการนำร่องในการจัดระบบป้องกันและการสื่อสารพื้นที่ชายแดนฝั่งทะเลและเกาะแก่ง โดยเน้นให้นำเทคโนโลยีเข้ามาเสริมในการจัดระบบเฝ้าตรวจพื้นที่ชายแดนและวางระบบสื่อสารให้ครอบคลุมผบ.สส.กล่าวว่า คณะอนุกรรมการได้พิจารณาเลือก จ.ระนอง นำร่องภายใต้ชื่อ ระนองโมเดล เพราะเป็นจังหวัดที่มีแรงงานต่างด้าวเข้ามาอาศัยเป็นจำนวนมาก แม้จะเป็นจังหวัดเล็กแต่การแก้ปัญหายากและท้าทาย ถ้าสำเร็จก็จะนำไปเป็นต้นแบบใช้กับจังหวัดอื่นๆ ต่อไป คาดว่าจะเริ่มโครงการได้ในต้นปี 2551

ด้านนางกาญจนาภากี่หมัน ผู้ว่าฯ ระนอง กล่าวว่า จ.ระนองมีแรงงานต่างด้าวประมาณ 2 ใน3 ของประชากรชาวระนอง หรือประมาณ 7 หมื่นคน และกำลังกลายเป็นปัญหาใหญ่ที่สร้างความหนักใจให้จังหวัด รวมถึงประชาชนที่เริ่มวิตกกังวลต่อความมั่นคง ปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน โรคติดต่อต่างๆ หากปล่อยไว้โดยไม่มีการควบคุมคงไม่ได้ ที่ผ่านมาแก้ปัญหาอย่างโดดเดี่ยว ไม่มีหน่วยงานใดเข้ามาแก้ไขอย่างจริงจัง ขณะนี้รู้สึกดีใจและมีความหวังมากขึ้นที่รัฐบาลได้ให้ จ.ระนองเป็นจังหวัดนำร่องในการแก้ไขปัญหาแรงงานต่างด้าว

ผู้ว่าฯ ระนอง กล่าวด้วยว่า ปัจจัยที่ทำให้มีการหลบหนีเข้าเมืองของแรงงานต่างด้าวสัญชาติพม่าเนื่องจาก จ.ระนองมีอาณาเขตติดกับประเทศพม่ายาวถึง 169 กิโลเมตร ผู้ประกอบการในประเทศไทยต้องการแรงงานประมง การเกษตร และแปรรูปสัตว์น้ำราคาถูกเพื่อแข่งขันทางการค้าได้ ทำให้การหลบหนีเข้าเมืองเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง

นางกาญจนาภากล่าวว่า การเข้ามาอาศัยของแรงงานต่างด้าวเป็นจำนวนมากทำให้เกิดปัญหาสังคมและกระทบต่อความมั่นคง ทั้งเรื่องยาเสพติด ซึ่งแรงงานต่างด้าวบางส่วนลักลอบนำเข้ามา นอกจากนี้ ยังผลิตสารทดแทนยาเสพติดขึ้นใช้ภายในกลุ่ม และปัจจุบันได้แพร่ระบาดเข้าสู่ราษฎรไทย รวมถึงปัญหาอาชญากรรม ทั้งลักขโมย โจรกรรมรถข้ามชาติ เรียกค่าคุ้มครอง ปัญหาโรคติดต่อร้ายแรง อาทิ มาลาเรีย วัณโรค เท้าช้าง อหิวาตกโรค

สมาคมนักข่าววิทยุและโทรทัศน์ไทยร่วมกับสำนักงานสิทธิมนุษยชนสภาทนายความ เครือข่ายส่งเสริมคุณภาพชีวิตแรงงาน สำนักข่าวชาวบ้าน ชมรมเยาวชนมอญกรุงเทพ และโครงการก่อตั้งมูลนิธิสื่อสารสาธารณะ (PUDSA) จัดเสวนาโต๊ะกลมเรื่อง "อคติทางชาติพันธุ์ละเมิดชีวิตแรงงานมอญพม่ามหาชัย" เพื่อเปิดมุมมองด้านมายาคติแรงงานต่างด้าวที่ถูกเหมารวมเรียกว่าแรงงานพม่านั้น มีแรงงานชาวพม่าและชนชาติอื่นอยู่ราว 30% แต่อีก70% เป็นแรงงานชาวมอญที่อพยพหนีความยากจนและภัยรุกรานจากรัฐบาลพม่า ขณะเดียวกันก็ถูกละเมิดสิทธิจากนายจ้างและเจ้าหน้าที่ของรัฐ จึงได้มีการนำเสนอแนวคิดตั้งสหภาพแรงงานชาวมอญขึ้นมา นายจะเด็จเชาวน์วิไล ผู้จัดการมูลนิธิเพื่อนหญิง กล่าวว่า ได้เสนอให้จัดตั้งสหภาพแรงงานชาวมอญขึ้นมา โดยมีแนวคิดมาจากกลุ่มแรงงานไทยในประเทศเกาหลีใต้ที่เคยถูกเอารัดเอาเปรียบจากนายจ้าง และได้รับความช่วยเหลือจากกลุ่มนักสอนศาสนา องค์กรพัฒนาเอกชนให้ความช่วยเหลือจนสามารถก่อตั้งสหภาพแรงงานไทยในประเทศเกาหลีใต้ได้สำเร็จ ขณะเดียวกันแรงงานไทยในฮ่องกง ซึ่งเป็นแรงงานผู้หญิงที่ทำงานเป็นแม่บ้านก็มีการตั้งสหภาพแรงงานกลุ่มแม่บ้านไทยในฮ่องกงมาแล้ว

"หากตั้งสหภาพแรงงานจะมีสิทธิต่อรอง ป้องกันถูกเอาเปรียบ ซึ่งเป็นสิทธิที่แรงงานทุกชาติพึงกระทำได้ แต่กฎหมายไทยยังห้ามคนต่างชาติตั้งสหภาพแรงงาน ตอนนี้กลุ่มแรงงานชาวมอญจึงเริ่มต้นด้วยการเป็นสมาชิกสหภาพแรงงานทอผ้าใน จ.สมุทรปราการก่อน หากมีโอกาสก็จะขยับตั้งเป็นสหภาพแรงงาน แต่คงต้องใช้เวลาอีกหลายปี" นายจะเด็จ กล่าว

ด้านน.ส.สุกัญญา เบาเนิด เลขาธิการชมรมเยาวชนมอญกรุงเทพ กล่าวว่าชุมชนชาวมอญที่อยู่กว่า 16 ชุมชน มีประเพณีและวัฒนธรรมที่คล้ายกัน จึงต้องมีภาษาที่ใช้สื่อสารกัน เพื่อแสดงตัวไม่มีเจตนาจะยึดครองแผ่นดินไทย ทั้งนี้ อักษรตัวกลมๆ ที่ปรากฏทางหนังสือพิมพ์เป็นภาษามอญไม่ใช่ภาษาพม่า ในแง่ประวัติศาสตร์ชาติมอญกับชาติพม่าแตกหักทางการเมืองมานานแล้ว

"มอญแยกออกจากพม่า เช่นเดียวกับชนกลุ่มน้อยอื่นๆ เรื่องภาษามอญเรามีมาก่อนภาษาพม่า ภาษามอญที่นำมาแสดงในมหาชัยเป็นการผสมผสานกับความเป็นไทย" น.ส.สุกัญญา กล่าว

นายอดิศรเกิดมงคล รองประธานมูลนิธิสันติวิถี (Burma Issue) กล่าวเสริมว่า หากเอาความมั่นคงของรัฐไปกดทับแรงงานข้ามชาติ ยิ่งจะสร้างปัญหามากขึ้นและไม่ควรจัดเป็นพื้นที่โซนนิ่ง แต่ควรเปิดพื้นที่ให้มีการสนทนาสื่อสารระหว่างคนไทยกับคนมอญจะให้มีความเข้าใจในความหลากหลายทางชาติพันธุ์มากขึ้น

ศ.อมราพงศาพิชญ์ ที่ปรึกษา รมว.วัฒนธรรม มองว่าการที่คนลุกขึ้นมาขุดหารากเหง้าของตนเองไม่ใช่เรื่องผิด เพราะลึกๆ แล้วคนเราอยากรู้รากเหง้าของตนเอง แต่กลุ่มแรงงานต่างด้าวฟื้นรากเหง้าของตนเองกลับถูกมองว่าขัดต่อความมั่นคงของชาติ ขณะเดียวกัน มีการรื้อฟื้นรากเหง้าเพื่อการท่องเที่ยวกลับไม่โดนวิจารณ์เรื่องความมั่นคงของชาติ"เรามีนโยบายส่งเสริมวัฒนธรรมท้องถิ่น เน้นการจัดการชุมชนด้วยตนเอง อยากให้รัฐแค่ติดตามดูได้ แต่อย่าไปแทรกแซง หากเราลดอคติ เปิดมุมมองให้กว้างขึ้นคนพลัดถิ่นจะได้มีความภาคภูมิใจ สิ่งใดที่เป็นการทำนุบำรุงจิตใจมนุษยชาติเราก็ควรทำ ไม่อยากให้มองเรื่องความมั่นคงอย่างเถรตรงเกินไป" ศ.อมรา ย้ำ

นายสุรพงษ์กองจันทึก กรรมการสิทธิมนุษยชน สภาทนายความ กล่าวว่า ต้องคอยจับตาดูนโยบายการดูแลแรงงานต่างด้าวที่พล.อ.สนธิ บุญยรัตกลิน รองนายกรัฐมนตรี ประกาศว่าจะผลักดันกลับประเทศให้หมดและรับเข้ามาทำงานอย่างถูกกฎหมาย ทัศนคติแบบนี้น่าเป็นห่วงมาก เพราะยังมีความเข้าใจคลาดเคลื่อนและนำไปสู่การแก้ปัญหาที่ผิดพลาด ขณะที่คุณหญิงไขศรี ศรีอรุณ รมว.วัฒนธรรม มองว่า กลุ่มแรงงานข้ามชาติจะมากลืนวัฒนธรรมไทยนั้น เราหลงลืมรากเหง้าของตัวเองก็ไม่ใช่ไทย แต่วัฒนธรรมไทยเป็นการผสมกลมกลืนของชาติต่างๆ รัฐต้องเข้าใจวัฒนธรรมใหม่

แหล่งข่าว : คมชัดลึก