สำหรับความต้องการของตลาดแรงงานในตะวันออกกลางที่มีปริมาณมากขึ้นทุกปี ส่งผลให้มหาวิทยาลัยในไทยหลายแห่งหันมาเปิดสาขาอิสลามศึกษากันมากขึ้น หวังผลิตบัณฑิตออกสู่ตลาดต่างประเทศ และสร้างความเข้าใจระหว่างชาวไทยมุสลิมและไทยพุทธ โดยมีเป้าสร้างบัณฑิตที่มีความเข้าใจแบบครบวงจร ทั้งภาษา วัฒนธรรม วิถีชีวิต ฯลฯ
เห็นได้จากน้องใหม่อย่าง “วิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี” ชูจุดเด่นอิสลามศึกษาเพื่อการพัฒนา สามารถนำความรู้ที่ได้ไปใช้ประกอบอาชีพได้หลากหลาย ด้าน “ม.รังสิต” เอกชนรายแรกที่เปิดสาขานี้ไม่น้อยหน้าเปิดสอนทั้งวิชาเอก-โท-เลือกอิสระ เพิ่มทางเลือกให้นักศึกษา พร้อมเผยเหตุที่มหาวิทยาลัยหลายแห่งสนใจเปิดเพราะนักลงทุนสนใจลงทุนอาหรับเพิ่ม
ส่วนเจ้าตลาดอย่าง “มอ.” ไม่หวั่นใครจะเปิดสอน เชื่อเป็นผลดีทั้งนั้นนักศึกษาไทยไม่ต้องไหลไปนอก เตรียมเปิดหลักสูตรอิสลามศึกษานานาชาติ ดึงเด็กต่างชาติเข้าเรียนในไทยแทน
‘กรุงเทพธนบุรี’ น้องใหม่
โชว์ความต่างเรียนเพื่อพัฒนา
สมยศ หวังอับดุลเลาะ หัวหน้าภาคสาขาวิชาอิสลามศึกษาเพื่อการพัฒนา คณะศิลปศาสตร์ วิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี กล่าวว่า ปีนี้เป็นปีแรกที่วิทยาลัยกรุงเทพธนบุรีเปิดสาขาวิชาอิสลามศึกษาเพื่อการพัฒนา เนื่องจากเห็นว่าวิทยาลัยมีนักศึกษาที่เป็นมุสลิมถึง 1,800 คน ทางผู้บริหารจึงมีแนวคิดที่จะเปิดหลักสูตรนี้ขึ้นมา เพื่อเป็นทางเลือกให้กับนักศึกษามุสลิม
โดยนักศึกษาที่จบด้านนี้สามารถนำความรู้ไปใช้กับการทำงานในกลุ่มสถานประกอบอาหารที่ได้รับเครื่องหมายรับรองฮาลาลจากกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทยที่มีถึง 2,100 แห่ง ซึ่งบางแห่งยังไม่มีผู้ที่มีความรู้ทางด้านอาหารฮาลาลเข้าไปทำงานเลย แต่ที่ยังทำได้เพราะมีการยืดหยุ่น
เนื่องจากคนที่มีความรู้ด้านนี้มีน้อยเห็นได้จากสถานประกอบการใกล้ๆ วิทยาลัย อย่างที่จังหวัดสมุทรสงคราม สมุทรสาคร ฯลฯ ยังขาดคนอยู่วิทยาลัยจึงมีแผนที่จะไปลงนามความร่วมมือกับอุตสาหกรรมในการส่งนักศึกษาเข้าไปฝึกงานด้วย นอกจากนี้ ล่ามหรือไกด์ที่พูดภาษาอาหรับได้ก็มีอยู่ไม่มาก ซึ่งเชื่อว่าคนที่เรียนด้านนี้หางานทำไม่ยาก เพราะวัฒนธรรมของชาวมุสลิมถ้ามีนักท่องเที่ยวที่เป็นผู้หญิงไกด์ต้องเป็นผู้หญิง
สำหรับการเปิดรับนักศึกษารุ่นแรกรับได้ถึง 70 คนที่เลือกเรียนเป็นวิชาเอก ยังมีนักศึกษาที่สนใจเรียนเป็นวิชาโทอีก ถือว่าได้รับการตอบรับดีเมื่อเทียบกับสาขาใหม่ๆ ด้วยกันแล้ว โดยส่วนใหญ่เป็นนักศึกษาที่มาจาก 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้
ด้านจุดเด่นของหลักสูตร คือ การเรียนอิสลามศึกษาเพื่อการพัฒนานั้น คนที่เรียนด้านนี้จะได้ความรู้ในการไปพัฒนาองค์กร การค้า สังคม เศรษฐกิจ ฯลฯ นอกจากนี้ ยังสร้างความรู้สึกเหมือนกับเขาอยู่บ้าน โดยจะให้แต่งกายแบบมุสลิม มีร้านอาหารรองรับ มีห้องให้สำหรับละมาด ฯลฯ และยังเปิดโอกาสให้สามารถกู้เรียนได้ รวมทั้งมีการจัดที่พัก อาหาร ตำราให้ฟรีถึง 3 ปีสำหรับนักศึกษาจาก 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ด้วย
ส่วนด้านการแข่งขันกับมหาวิทยาลัยอื่นๆ มั่นใจว่าสามารถสู้ได้ เพราะเป็นหลักสูตรอิสลามเพื่อการพัฒนา สำหรับเทรนด์ของการเปิดสาขานี้ เชื่อว่าจะมีมหาวิทยาลัยหลายแห่งสนใจเปิดอีก เพราะถ้ามองกันเรื่องของภาษาถือว่าภาษาอาหรับเป็นภาษาที่ใช้กันกว้างขวาง เพราะมีประเทศที่ใช้ภาษาอาหรับไม่น้อยกว่า 10 ประเทศ เช่น อิรัก ซาอุดิ ซูดาน คูเวต กาตาร์ ฯลฯ และธุรกิจในประเทศตะวันออกกลางก็เป็นตลาดที่ใหญ่
‘ม.รังสิต’ ชี้การแข่งขันสูง
เหตุนักลงทุนสนใจอาหรับเพิ่ม
ดร.วิศรุต เลาะวิถี หัวหน้าสาขาวิชาอิสลามศึกษา คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต กล่าวว่า ม.รังสิตเป็นมหาวิทยาลัยเอกชนแห่งแรกที่เปิดสอนด้านนี้ โดยความสนใจของการเรียนด้านอิสลามศึกษามีความสนใจมาก ทั้งกลุ่มที่เป็นมุสลิมและไม่ใช่มุสลิม เพราะต้องการนำความรู้ที่ได้ไปใช้ทำงานในสายการบินอาหรับเป็นแอร์โฮสเตส ต้องการรู้เรื่องภาษา วัฒนธรรมของชาวมุสลิม ต้องการรู้เกี่ยวกับการทำอาหารฮาลาน เป็นนักวิชาการสาขาอิสลาม นักปกครอง นักบริหารองค์กร ฯลฯ
การที่เปิดโอกาสให้นักศึกษาที่ไม่ใช่มุสลิมมาเรียน เพราะเป็นแนวทางของต่างประเทศที่เปิดโอกาสให้คนทุกศาสนามาเรียนได้ เพื่อสร้างความเข้าใจซึ่งกันและกัน โดยหลักสูตรของม.รังสิตจะมีทั้งเป็นวิชาเอกและโท สาขาวิชาอิสลามศึกษา นอกจากนี้ ยังได้เปิดเป็นวิชาเลือกอิสระให้กับนักศึกษาที่สนใจเรียนด้วย ซึ่งวิชาที่เรียนจะมีทั้งหลักศรัทธา จริยธรรมอิสลาม ประวัติศาสตร์ อันกุรอาน ภาษาอาหรับเพื่อการสื่อสาร การเมืองการปกครองอิสลาม นิติศาสตร์อิสลาม สถานภาพสตรีอิสลาม การบริหารองค์การ การบริหารอิสลามในประเทศไทย ฯลฯ
ส่วนความสนใจจากนักศึกษาถือว่าอยู่ในระดับที่ดี ปีนี้รับนักศึกษาที่เรียนวิชานี้เป็นวิชาเอกได้ 17 คน แม้ว่าจะน้อยจากเป้าที่ตั้งไว้ที่ 40 คนก็ตาม โดยเหตุที่คนเรียนไม่มากเพราะคนมุสลิมกระจายไปเรียนคณะอื่นๆ อย่างบริหารธุรกิจ นิเทศศาสตร์ นิติศาสตร์ ฯลฯ สำหรับที่เลือกเป็นวิชาโทและเลือกอิสระมีผู้สนใจมากแต่บางคนอาจติดปัญหาเวลาสอบชนกับวิชาอื่นทำให้ลงเรียนไม่ได้ ซึ่งนักศึกษาที่เรียนจะเป็นชาวมุสลิมที่มาจากภาคกลางและภาคใต้ตอนบน
ด้านการแข่งขันในหลักสูตรมีการแข่งขันมากขึ้น โดยเฉพาะมหาวิทยาลัยทางภาคกลางมีแผนที่จะเปิดหลักสูตรด้านนี้มากขึ้นเหตุที่เปิดกันมากคงเป็นเพราะกลุ่มโลกอาหรับเป็นที่สนใจของนักลงทุนมากขึ้น และยังเป็นการสร้างความหลากหลายในการเลือกเรียนในกับนักศึกษาทั้งที่เป็นมุสลิมและไม่ใช่
โดยหลายแห่งเปิดเป็นสาขาวิชา บางแห่งก็เป็นเพียงวิชาเลือกเสรี ซึ่งการที่มีหลายแห่งเปิดก็ส่งผลกระทบกับม.รังสิต เพราะกลุ่มนักศึกษาที่สนใจด้านนี้มีจำนวนไม่มากเท่าที่ควรแต่การแข่งขันก็ยังไม่กระทบมาก แต่การเปิดจำนวนมากก็ส่งผลดีให้นักศึกษาไม่ต้องออกไปเรียนตามประเทศตะวันออกกลางเหมือนที่ผ่านมาและยังสร้างความเป็นไทยความรักผูกพันกันมากขึ้น
อย่างไรก็ดี ม.รังสิตก็ต้องรับมือกับการแข่งขันด้วยการยกระดับคุณภาพทางการศึกษา และสร้างความเชื่อมั่น ด้วยการสร้างบัณฑิตรุ่นแรกและรุ่นต่อๆ ไปให้เป็นที่ยอมรับของสังคมมุสลิม โดยจะใช้วิธีการสร้างกิจกรรมที่เข้าแทรกกับองค์กรหรือสังคมมุสลิมในหลายๆ ส่วน และมีการพานักศึกษาไปดูงานวันชาติของกลุ่มประเทศอาหรับด้วยเพื่อเป็นการเปิดหูเปิดตาให้เขาเห็นเรื่องอาหาร วัฒนธรรม ความเป็นอยู่ ฯลฯ สำหรับจุดเด่นของหลักสูตร คือ การเป็นหลักสูตรที่ไม่ได้เน้นหลักด้านใดด้านหนึ่งโดยเฉพาะ แต่เน้นการเรียนที่เป็นสายกลางเน้นวิถีชีวิตความเป็นอยู่
ดร.วิศรุต กล่าวถึงทิศทางในอนาคตของอิสลามศึกษาว่า สำหรับม.รังสิตหากมีนักศึกษาเรียนมากกว่าและบัณฑิตรุ่นแรกได้รับการตอบรับจากสังคมอย่างดีเชื่อว่าอนาคตจะสามารถขยายเป็นรูปแบบของคณะได้ ส่วนโดยภาพรวมของตลาดเชื่อว่าในอีก 3 ปีข้างหน้าจะมีมหาวิทยาลัยที่เปิดหลักสูตรนี้อีก 1-2 แห่ง
‘มอ.’ ไม่สนการแข่งขัน
ใครเปิดสอนก็ดีทั้งนั้น
รศ.ผดุงยศ ดวงมาลา รองอธิการบดีฝ่ายพัฒนานักศึกษา กีฬา และวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เจ้าตลาดทางด้านการอิสลามศึกษา กล่าวว่า มหาวิทยาลัยเป็นแห่งแรกที่เปิดวิชาเอกอิสลามศึกษาในคณะมนุษยศาสตร์ หลังจากนั้นก็ปรับมาเป็นวิทยาลัยเน้นเรื่องอิสลามศึกษาโดยเฉพาะซึ่งตั้งอยู่ที่วิทยาเขตปัตตานี
ปัจจุบันเปิดสอนตั้งแต่ระดับปริญญาตรีถึงเอก โดยระดับปริญญาตรีมีสาขาอิสลามศึกษา, กฎหมายอิสลาม, เศรษฐศาสตร์และการจัดการในอิสลาม, ตะวันออกกลางศึกษา, ครุศาสตร์อิสลาม ส่วนปริญญาโทมีสาขา กลุ่มวิชาครุศาสตร์อิสลาม, ประวัติศาสตร์และอารยธรรมอิสลาม, ชะรีอะห, อุศูลุดดีน
สำหรับปริญญาเอกมีสาขาอิสลามศึกษา ทุกหลักสูตรได้รับความนิยมเรียนทั้งชาวมุสลิม และพุทธ แต่ปัจจุบันชาวพุทธเรียนน้อย ซึ่งรัฐบาลควรเข้ามาให้ความช่วยเหลือด้วยการให้ทุนกับนักศึกษาพุทธเพื่อให้เขามาเรียนมากขึ้น โดยผู้ที่เรียนจบด้านอิสลามศึกษาสามารถไปทำงานได้เหมือนกับบัณฑิตทั่วไป ซึ่งถ้าเป็นมุสลิมผู้ชายก็อาจจะไปทำงานต่างถิ่น แต่ผู้หญิงส่วนใหญ่ก็จะจบไปทำงานเป็นครูสอนหนังสือในพื้นที่
ส่วนการแข่งขันใครจะเปิดก็ไม่เป็นไร เป็นผลดีอยู่แล้วทำให้นักศึกษาไม่ต้องไปเรียนต่างแดน ด้านการพัฒนาวิทยาลัยกำลังจะเปิดหลักสูตรอิสลามศึกษานานาชาติโดยจะปรับให้เป็นการสอนภาษาอังกฤษ โดยจะเปิดรับนักศึกษาต่างชาติเข้ามาเรียน ด้านการปรับปรุงหลักสูตรมีการทำอย่างต่อเนื่อง โดยจะเปลี่ยนตามสภาพการเปลี่ยนแปลงของโลก
ด้าน รศ.ดร.บุญสม ศิริบำรุงสุข อธิการบดี กล่าวเสริมว่า ที่ผ่านมาวิทยาลัยอิสลามศึกษาได้ทำความร่วมมือกับกองตะวันออกกลาง กรมเอเชียใต้ กระทรวงการต่างประเทศ ในการจัดโครงการอบรมเพื่อเสริมสร้างประสบการณ์และพัฒนานักศึกษาและบัณฑิต สู่ตลาดแรงงานในประเทศตะวันออกลาง เพื่อเสริมสร้างพัฒนาทักษะ การบริหารจัดการ ภาวะความเป็นผู้นำ พฤติกรรมองค์กร ทักษะการบริการ
เนื่องจากกลุ่มประเทศตะวันออกกลางต้องการแรงงาน และกำลังคนมีคุณภาพ ที่เข้าใจวัฒนธรรม และวิถีชีวิตของมุสลิม รวมทั้งมีทักษะการสื่อสารในภาษาอาหรับ ดังนั้น การอบรมนี้จะช่วยเตรียมความพร้อมให้กับนักศึกษาและบัณฑิตวิทยาลัยมีคุณภาพมากขึ้น
จะเห็นได้ว่าหลักสูตรทางด้านอิสลามศึกษากำลังเป็นที่นิยมเปิดมากขึ้น แต่ใช่ว่ามีเพียงมหาวิทยาลัยเท่านั้นที่สนใจเปิด แม้แต่วิทยาลัยชุมชนสตูลยังได้เปิดหลักสูตร ประกาศนียบัตร อิสลามศึกษา (ซานาวียะฮ) เพื่อตอบสนองความต้องการของนักเรียนที่จบจากโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม ครู วิทยากรสอนศาสนา ที่ต้องการศึกษาและมีความรู้อิสลามศึกษาในระดับอิสลามศึกษาตอนปลาย (ซานาวียะฮ)
ที่มา : โดย ผู้จัดการรายสัปดาห์